Op 38% van de Nederlandse websites is weigeren moeilijker dan accepteren, vond de Consumentenbond in 2025. Dit zijn de eisen aan de weigerknop en de ontwerpkeuzes die wel en niet mogen.
De weigerknop is het onderdeel van de cookiebanner waar het vaakst mee gesjoemeld wordt. Niet omdat de regel onduidelijk is, maar omdat een duidelijke weigerknop het acceptatiepercentage verlaagt. Toch is er weinig ruimte: de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) controleert erop, en de Consumentenbond vond in maart 2025 dat op 38% van de onderzochte Nederlandse websites weigeren nog altijd moeilijker is dan accepteren.
De regel in één zin
Als een bezoeker op de eerste laag van de banner alles kan accepteren, moet hij op dezelfde laag, met evenveel moeite, alles kunnen weigeren. Dat volgt uit de eis dat toestemming vrij gegeven moet zijn: een keuze is niet vrij als één van de twee opties verstopt zit.
Wat wel mag
- Twee knoppen naast elkaar: “Accepteren” en “Weigeren”, in dezelfde grootte en met dezelfde typografie.
- Een derde knop “Instellingen” of “Zelf kiezen” voor wie per categorie wil kiezen.
- Een korte uitleg van de doelen boven de knoppen en een link naar de cookieverklaring.
- Een kruisje om de banner te sluiten, mits sluiten gelijkstaat aan weigeren en dat ook zo werkt.
- Kleurverschil tussen de knoppen, zolang beide even opvallen en even makkelijk te raken zijn, ook op mobiel.
Wat niet mag
- Een weigeroptie die alleen via “Instellingen” bereikbaar is.
- Een weigerknop in een lichtere kleur, kleiner lettertype of als tekstlink onder de banner.
- Knopteksten die sturen: “Ja, graag!” tegenover “Nee, ik wil geen goede ervaring”.
- Een tussenscherm na het weigeren: “Weet je het zeker?” of “Je mist dan functies”.
- Categorieën die standaard aanstaan in het instellingenscherm.
- Een banner die bij een volgend bezoek opnieuw verschijnt nadat de bezoeker al geweigerd heeft, om alsnog een akkoord te krijgen. Opnieuw vragen mag pas na een redelijke termijn of bij een wezenlijke wijziging.
Wat de Consumentenbond vond
De Consumentenbond nam in maart 2025 een steekproef van Nederlandse websites. Op 38% was weigeren moeilijker dan accepteren. De grootste overtreders waren nieuwssites. Het onderzoek bevestigt het beeld van de AP, die een maand later vijftig organisaties waarschuwde en daarna meldde dat driekwart de banner had aangepast.
De zorg om het acceptatiepercentage
Een eerlijke banner levert meestal minder “ja” op dan een sturende banner. Drie dingen helpen om daar verstandig mee om te gaan:
- Leg kort uit waarom je toestemming vraagt. Een zin als “Met statistieken verbeteren we de website, met marketingcookies tonen we relevante advertenties” doet meer dan juridische tekst.
- Zet Google Consent Mode v2 aan. Bezoekers die weigeren krijgen geen cookies, maar Google Ads en Analytics ontvangen anonieme signalen waarmee ze conversies modelleren. Je stuurt je campagnes dan op een completer beeld.
- Meet wat je wel mag meten. Privacyvriendelijke, geaggregeerde statistiek valt in Nederland onder voorwaarden buiten de toestemming. Daarmee houd je zicht op je verkeer, wat de bezoeker ook kiest.
Zo stel je het in met CookieOpt
De banner van CookieOpt toont standaard accepteren en weigeren naast elkaar, zonder vooraf aangevinkte categorieën en met een link om de keuze later te wijzigen. Kleuren en teksten pas je aan je huisstijl aan; de verplichte onderdelen blijven staan. Iedere keuze komt in het logboek, zodat je kunt aantonen wat de bezoeker koos. Wil je het zien, dan probeer je het 30 dagen gratis.